BF Standard

मापदण्ड

न्युनतम आवश्यकता

१. माध्यम (Carrier media)

चिस्यान युक्त धुलो अथवा दानादार अथवा झोल रुपको माध्यममा तयार पारिएको

२. जीवाणुको संख्या (Viable cell count)

जीवित तर सुषुप्त अवस्थाको जीवाणुको संख्या न्युनतम

• धुलो अथवा दानादार रुपको मलमा १* १०^७ प्रति ग्राम
• झोल रुपको मलमा १*१०^८ प्रति १०० मि. लि.
• माइकोराइजा (Mycorrhiza) मलको हकमा १०० प्रोपाग्युल्स (Propagules) प्रति ग्राम अथवा प्रोपाग्युल्स (Propagules) प्रति मि. लि.

३. अन्य जीवाणु (Contamination level)

१*१०^४ को तहमा पातल्याउँदा मलमा हुनुपर्ने जीवाणु बाहेकका अन्य जीवाणुको उपस्थिति नदेखिने।

४. पि. एच. (pH)

६.० - ८.०

५. चिस्यान (Moisture), ड्राई वेट बेसिस (Dry weight basis)

सुख्खा तौल आधारमा अधिकतम चिस्यान

• धुलो अथवा पाउडर रुपको मलमा ४० %
• दानादार रुपको मलमा ३० %

६. कणहरुको आकार (Particle size)

धुलो अथवा पाउडर रुपको मल ०.१५ – ०.२१ मिलिमिटर मेस आकारको चाल्नीबाट पूर्ण रुपमा छिर्न सक्नु पर्दछ।

७. प्रभावकारिता (Efficiency character)

• राइजोबियम (Rhizobium) जीवाणु मलको प्रयोगले सिफारिस गरिएको बालीको जरामा प्रभावकारी गिर्खा (Effective nodule) बनाउन सक्नु पर्दछ।
• एजोटोब्याक्टर (Azotobacter) तथा एजोस्पिरिलिएम (Azospirillum) मलको जीवाणुले १ ग्राम सुक्रोज उपभोग गरी कम्तीमा १० मिलि ग्राम नाईट्रोजन स्थिरिकृत गर्न सक्नु पर्दछ।
• फोस्फेट सोलुब्लाइजिन्ङ्ग ब्याक्टेरिया (Phosphate Solubilizing Bacteria) मलको जीवाणुको प्रयोगले कम्तीमा ३० प्रतिशत अघुलनशील अवस्थाको फस्फोरसलाई घुलनशील अवस्थामा बदल्न सक्नु पर्दछ।यसलाई ३ मिमि मोटाईको माध्यममा ५ मिमि दुरीसम्म असर गर्ने आधारमा मापन गर्न सकिन्छ।
• माइकोराइजा (Mycorrhiza) मलको जीवाणुको प्रत्येक ईनोकुलमले परीक्षण गरिएको बिरुवाको जरामा ८० ईन्फेक्सन बिन्दुमा प्रभाव गर्न सक्नु पर्दछ।   

८. लेबल (Label)

लेबल स्पष्ट देखिने र निम्न अनुसारको सूचना सहितको हुनु पर्दछ।

• उत्पादनको नाम तथा ब्राण्ड
• उत्पादकको नाम, ठेगाना र सम्पर्क नम्बर
• तौल तथा जीवाणुको संख्या
• लट अथवा ब्याच नम्बर
• उत्पादन तथा खपत गरि सक्नु पर्ने मिति
• प्रयोग गर्ने तरिका
• भण्डारण र ढुवानीका समयमा अपनाउनु पर्ने सावधानी

९. प्याकेजिङ्ग (Packaging)

अपारदर्शी सामाग्रीबाट हावा नछिर्ने गरी प्याकेजिङ्ग गरिएको हुनु पर्दछ।